{"id":1425,"date":"2018-06-09T10:04:46","date_gmt":"2018-06-09T09:04:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ericlee.info\/blog\/?p=1425"},"modified":"2018-06-09T10:06:29","modified_gmt":"2018-06-09T09:06:29","slug":"la-forgesita-revolucio-de-kartvelujo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/la-forgesita-revolucio-de-kartvelujo\/","title":{"rendered":"La forgesita revolucio de Kartvelujo"},"content":{"rendered":"

Mia prelego je la Londona Esperanto-Klubo – 8 junio 2018.\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n

Bonan vesperon.<\/p>\n

Unue, dankon pro la invito.<\/p>\n

Mi \u011dojas paroli \u0109i tie, je via klubo.<\/p>\n

Mi volas danki Renato Corsetti, mian instruiston, por organizi la tradukadon de mia libro, La Eksperimento: La Forgesita Revolucio de Kartvelujo, en Esperanton.<\/p>\n

Dankon anka\u016d al mia eldonisto, Vilhelmo Lutermano, pro la tre bela eldono de mia libro.<\/p>\n

La Eksperimento rakontas la nekonatan historion de la unua kartvela respubliko, kiu da\u016dris de 1918 \u011dis 1921.<\/p>\n

Mi skribis la libron, \u0109ar, kiel demokrata socialisto, mi volis scii, \u0109u ekzistis ekzemploj \u2013 en la reala mondo \u2013 de demokrataj socialismaj socioj.<\/p>\n

Ni havas multajn ekzemplojn de landoj, kiuj nomas sin socialismaj, sed kiuj ne estas.<\/p>\n

Ekzemple, Sovetunio. A\u016d \u0108inujo. A\u016d Nord-Koreujo. A\u016d Kubo.<\/p>\n

E\u0109 Hitler nomis sian ideologion \u201cnacia socialismo\u201d.<\/p>\n

La\u016d mia opinio, tiuj landoj estas, a\u016d estis, totalismaj diktatora\u0135oj.<\/p>\n

Se estas demokrataj alternativoj al ili, ni devas trovi ekzemplojn en la historio.<\/p>\n

Kiam mi unue komencis labori pri mia libro, anta\u00fb tridek jaroj, mi lo\u011dis en Israela kibuco.<\/p>\n

La kibuco estis demokrata socialisma eksperimento, sed tre malgranda.<\/p>\n

Nur tri procentoj de la lo\u011dantaro de Israelo lo\u011dis en kibucoj.<\/p>\n

Mi volis trovi landon kie demokrataj socialistoj regis – kaj kie ili provis krei socialisman socion.<\/p>\n

Mi trovis la ekzemplon de Kartvelujo.<\/p>\n

Kartvelujo produktis \u2013 dum tre mallonga tempo \u2013 alternativon al la bol\u015devistoj en la formo de demokrata socialisma socio.<\/p>\n

La socio, kiun ili kreis, estas la temo de mia libro, kiu nun aperas en Esperanto-eldono.<\/p>\n

Mi tre \u011dojas, ke la unuaj du tradukoj de \u0109i tiu libro el la angla originalo estas en la kartvela kaj en Esperanto.<\/p>\n

La historio de la Kartvela Demokrata Respubliko estas kompreneble kartvela rakonto, kaj la apero de eldono en tiu lingvo igos \u011din alirebla por nova generacio en Kartvelujo hodia\u00fb, por kiu \u011di estas tute nekonata rakonto.<\/p>\n

Jardekoj da stalinisma regado certigis, ke tia estu la situacio.<\/p>\n

E\u0109 kvaronjarcento da sendependeco, post la disfalo de Soveta Unio, ne sukcesis revivigi la memoron de la demokrataj socialistoj, kiuj regis Kartvelujon anta\u016d ol la Ru\u011da Armeo \u2013 pro ordono de Stalin \u2013 invadis la landon.<\/p>\n

Sed temas pri pli ol kartvela rakonto, kaj kiel mia libro klarigas (mi esperas), la socio starigita en Kartvelujo havis universalan signifon.<\/p>\n

En mia libro, mi parolas pri \u0109i tiuj aspektoj:<\/p>\n

* liberaj elektoj – inkluzive de la rajto de virinoj vo\u0109doni – e\u0109 anta\u016d ol ili povis vo\u0109doni \u0109i tie en Britujo
\n* mult-partia sistemo, inkluzive de la Komunisma Partio
\n* libera gazetaro
\n* sendependaj tribunaloj
\n* sendependaj sindikatoj – kiuj estas esencaj por libera socio
\n* potencaj kooperativoj – kiu komencis regi la ekonomion, anstata\u016d la libera merkato
\n* kaj hom-respekta kampara reformo – ne devigita kolektivigo<\/p>\n

Ilia konstitucio eble estis la plej progresema iam ajn skribita.<\/p>\n

La kartvela respubliko ne estis perfekta socio.<\/p>\n

Sed \u011di ne aspiris esti perfekta socio.<\/p>\n

La kartvelaj sociaj demokratoj volis krei pli bonan socion \u2013 ne perfektan socion.<\/p>\n

Kaj ili sukcesis.<\/p>\n

\u011ci prezentis, la\u016d mi, la alternativon al la leninisma-stalinisma sistemo, kiu estis kreata en Rusujo en la sama periodo.<\/p>\n

Anstata\u016d unu-partio, ili havis realan demokration.<\/p>\n

Anstata\u016d kontrolitaj sindikatoj, ili havis verajn kaj sendependajn sindikatojn.<\/p>\n

Anstata\u016d cenzuro, ili havis liberan paroladon.<\/p>\n

\u0108i tio estis, la\u016d mia opinio, kion Karl Marx intencis, kiam li skribis pri socialismo.<\/p>\n

En 1920, delegacio de socialismaj gvidantoj de la tuta E\u016dropo venis viziti Kartvelujon.<\/p>\n

Ili inkludis plurajn de la brita laborista partio.<\/p>\n

Inter ili estis Ramsay MacDonald, kiu poste i\u011dis la unua \u0109efministro de la Laborista Partio.<\/p>\n

Karl Kautsky, kiu estis konata kiel la “Papo de Marksismo”, venis de Germanujo.<\/p>\n

Aliaj venis de Francujo kaj Belgujo.<\/p>\n

Ili volis montri sian solidarecon kun la kartveloj.<\/p>\n

Sed ili anka\u016d venis vidi kiel demokrata socialismo aspektis en la reala mondo.<\/p>\n

Ili estis tre impresitaj pri tio, kion ili vidis.<\/p>\n

Ethel Snowden, unu el la britaj delegitoj, anta\u016de vizitis Rusujon.<\/p>\n

\u015ci povis kompari la du sociojn.<\/p>\n

Kaj \u015di preferis la kartvelan modelon al la rusa.<\/p>\n

Karl Kautsky restis en Kartvelujo dum pluraj monatoj.<\/p>\n

Li tiam skribis libron rakontante la historion de la kartvela eksperimento.<\/p>\n

Sed tio \u0109i okazis tro malfrue.<\/p>\n

La Ru\u011da Armeo invadis kaj sendependa Kartvelujo jam ne ekzistis.<\/p>\n

Tamen, la eksperimento okazis, kaj \u011di estis grava.<\/p>\n

Pro tiu universala signifo mi \u011dojas, ke mia libro nun aperas en universala lingvo.<\/p>\n

Mi esperas, ke tio havos la sekvon, ke multaj pliaj homoj scios pri tio, kion mi nomas \u201cLa forgesita revolucio de Kartvelujo.\u201d<\/p>\n

Dankon!<\/p>\n

Por a\u0109eti la libron, kliku \u0109i tie<\/strong><\/a><\/h2>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mia prelego je la Londona Esperanto-Klubo – 8 junio 2018.\u00a0\u00a0 Bonan vesperon. Unue, dankon pro la invito. Mi \u011dojas paroli \u0109i tie, je via klubo. Mi volas danki Renato Corsetti, mian instruiston, por organizi la…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1426,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[],"class_list":["post-1425","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-georgia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1425"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1428,"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1425\/revisions\/1428"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ericlee.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}